QP-CSM-26-010926-Lit-SANSKRIT-PAPER II

Civil Services (Main) Examination, 2026 KVMS-D-SNKT संस्कृतम्‌ द्वितीयं प्रइनपत्रमू ( साहित्यम्‌ ) समयः होरात्रयम्‌ (घण्टा-त्रयम्‌) पूर्णाङ्काः 250 प्रइनपत्र-सम्बन्धिता: विशेषनिर्देशाः कृपया प्रश्‍नोत्तरलेखनात्‌ પૂર્વ निम्नलिखितनिर्देशा: सावधानतया पठनीयाः கண்‌ विभाजिताः अष्टौ 7೫7 | परीक्षार्थिभिः पञ्चैव ‏:جج‎ समाधेयाः। प्रथम-पश्चमौ ୮୪୩୮ अपरिहार्यी । अवशिष्टेषु என்ட त्रयः ‏و‎ ୩୩୩୩: | प्रतिखण्डमू एकः ‏جو و‎ ग्रहणीयः। प्रदनानां ‏ہو‎ वा ‏:جب‎ प्रश्‍नस्थले एव निर्दिष्टाः। चतुर्थ-पश्चम-पष्टप्रहनाः संस्कृतभाषायां देवनागरीलिप्या समाधेयाः। अवरिष्टप्रइनानामुत्तरं संस्कृतभाषायां देवनागरीलिप्या अथवा परीक्षाप्रवेदा प्रमाणपत्र स्वीकृतया कयाचिदूभाषया प्रदेयम्‌ | 11 निर्दिष्टा पदानां संख्या परिपालनीया। यदि प्रश्नोत्तरपुस्तिकायां कोपि पृष्ठ; अंशो वा रिक्त: (अलिखितः) [5 तत्र स्पष्टरूपेण व्यत्यासचिहं (x) विधेयम्‌ | காணாம்‌ क्रमेण प्रउनोत्तराणि प्रदेयानि । न चेत्‌ अंशतः प्रदत्तं प्रश्नोत्तरमपि संपूर्णप्रहनोत्तरवत्‌ परिगणितं भवेत्‌। SANSKRIT PAPER—II ( LITERATURE ) Time Allowed : Three Hours Maximum Marks : 250 QUESTION PAPER SPECIFIC INSTRUCTIONS Please read each of the following instructions carefully before attempting questions There are EIGHT questions divided in TWO Sections. Candidate has to attempt FIVE questions in all. Question Nos. 1 and 5 are compulsory and out of the remaining, THREE are to be attempted choosing at least ONE question from each Section. The number of marks carried by a question/part is indicated against it. Question Nos. 4, 5 and 6 must be answered in SANSKRIT and the remaining questions must be answered either in SANSKRIT or in the medium authorized in the Admission Certificate. Answer written in SANSKRIT must be in Devanagari script. Word limit in questions, wherever specified, should be adhered to. Any page or portion of the page left blank in the Question-cum-Answer Booklet must be clearly struck off. Attempts of questions shall be counted in sequential order. Unless struck off, attempt of a question shall be counted even if attempted partly. KVMS-D-SNKT/33 1 ۲۲ खण्ड--& / SECTION—A 1. என்னின்‌ विषयाणां पर्यालोचनं सोदाहरणं प्रत्येक எண்ண (150) शब्दैः विधीयताम्‌-- Each answer along with examples of the following questions to be written within 150 words : (a) (৮) (c) (d) (6) **प्रियाड्पालीव विमर्दहद्या न कालिदासादपरस्य वाणी” ‏مک‎ युक्तैः उदाहरणैः साध्या। Enumerate the phrase “प्रियाङ्कपालीव विमर्दद्या न कालिदासादपरस्य वाणी” with apt examples. “नैषधं ‏شوخ‎ कथनमेतत्‌ विवरणीयम्‌। Elucidate the 50310111011“ नैषधं विद्वदीषधम्‌"', “after: पदलाहित्यमू'' सुवचनमिदं ۰)۱ Elaborate the 011078700-- ‏ہو‎ पदलालित्यम्‌'', “मेथे माघे गतं নয়’ भणितिमेतां समीक्ष्यतामू । Critically appreciate the ‏ممممع‎ 3 माघे गतं Fa’. “वाणी बाणो बभूवेति*' कादम्बरीगतैः युक्तैः उदाहरणैः साधयत सुभाषितमेतत्‌। Establish the epigram “વાળી વાળો बभूवेति”” with apt examples from Kadambari. 2. अधोनिर्दिष्टाना विषयाणां सारगर्भिता समीक्षणीया-- Critically examine the significance of the following questions : (a) (b) (c) ईशावास्वश्रुतिमनुसृत्य कर्मोवासनयोः ர்‌ विवृणुत | Elucidate the conjunction of acts and devotion in accordance with [savasyasruti. भगवद्गीतामवलम्ब्य स्थितप्रज्ञस्य लक्षणानि प्रतिपादनीयानि | Expound the characteristics of स्थितप्रज्ञ according 10 the Bhagavadgita. कौटिल्यमते अमात्यानां 0 कथं विद्यातू? How may the honesty and dishonesty of ministers be ascertained according to Kautilya? 3. अधोनिर्दिष्टाना विषयाणां समीक्षणं विधेयमू--- Analyze in detail the following questions : (a) ““मुहुर्लक्ष्योद्भेदा मुहुरधिगमाभावगहना ... मुदुर्भश्यद्वीजा ...'' कथनस्यास्य महत्त्वं निरूपयत। Elaborate the significance of the றாவ னன்ன मुहुरधिगमाभावगहना मुहु्भेरयद्वीजा 4 KVMS-D-SNKT/33 2 10:5-50 15 20 15 1⁄5 (b) 1౮ नाटकं रम्यं, तत्र रम्या इाकुन्तला''--सुभाषितमेतत्‌ साध्यम्‌। Enumerate the 5621601616 “തജ नाटकं रम्यं, तत्र रम्या शकुन्तला", ॥ 20 ‎““कारुण्यं भवभूतिरेव तनुते''--सूक्तिमेतां समीक्ष्यतामू।‏ رم ‎Examine the dictum “कारुण्यं भवभूतिरेव तनुते”'. 15‏ ‎4. अधोलिखिताना विवेचनं देवभाषयैव देवनागरीलिप्यामेव च கண்ட ‎The answers of the following questions must be written in Sanskrit language and in Devanagari script only : ‎(8) मेघदूतमाधृत्य रामगिरितः अलकापुरीपर्यन्त॑ मेघगमनमार्ग विवृणुत | Depict the route of मेव from Ramagiri to Alakapuri as given in ണ്ണ. 15 ‎(0) नीतिदातके धैर्यस्य ண प्रशंसयोः ‏چپ‎ विधेयम्‌ | ‎Evaluate the admiration of patience and scholars as depicted in Nitisatakam. 15 ‎(০) गीतगोविन्दस्य गीतसज्ञीतभक्तीनां त्रिवेणीत्व॑ साधनीयम्‌। Highlight the confluence of poetry, music and devotion in "गीतगोविन्दम्‌. 20 ‎SECTION—B‏ / چو ‎5. சாஸ்‌ संस्कृतभाषायां प्रत्येकं எண்ன (150) எல ‏وج‎ ‎Explain each of the following verses in Sanskrit language and in Devanagari script only (within 150 words) : 10x5=50 ‎वागर्थाविव संपृक्तौ वागर्थप्रतिपत्तये |‏ رم ‎जगतः पितरौ वन्दे पार्वतीपरमेशवरी ||‏ ‎(४) न्यस्ताक्षरा धातुरसेन यत्र भूर्जत्वचः कुअरबिन्दुशोणाः। व्रजन्ति विद्याधरसुन्दरीणामनङ्गलेखक्रिययोपयोगम्‌॥ ‎(০) यथाविधिहूताग्नीनां यथाकामार्चितार्थिनाम्‌। यथापराधदण्डानां यथाकालप्रबोधिनाम्‌ | ‎(6) श्रियः कुरूणामधिपस्य ‏6م‎ प्रजासु वृत्ति यमयुङ्क्त वेदितुम्‌। स वर्णिलिङ्गी विदितः समाययौ युधिष्ठिरं दैतवने वनेचरः || ‎(০) सखीनिव प्रीतिवुजोऽनुजीविनः समानमानान्सुहदङ्च बन्धुभिः। स सन्ततं दर्शयते गतस्मयः कृताधिपत्यामिव साधु बन्धुताम्‌ | ‎KVMS-D-SNKT/33 3 ۲200 6. अधोनिर्दिष्टानां व्याख्या नागराक्षैरेः संस्कृतभाषायामेव विधेया-- Explain the following verses in Sanskrit language and in Devanagari script only : (2) கணக कर्माणि जिजीविषेच्छतँ समा: | एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे | 15 (0) अन्तवन्त ಈ देहा नित्यस्योक्ताः रारीरिणः। अनारिनोऽप्रमेयस्य तस्माद्युध्यस्व भारत || 20 (০) अश्रुपूर्णमुर्खी दीनां கணண च। शोकध्यानपरां दीनां नित्यं दुःखपरायणाम्‌॥ 15 7. अधोलिखितानामारायः ससन्दर्भ प्रतिपादनीयः — Elaborate the idea of the following verses with reference : (a) ‏2مم‎ कतिचिदबलाविप्रयुक्तः स જામી नीत्वा मासान्कनकवलयभ्रंशरिक्तप्रकोष्ट: | आषाढस्य प्रथमदिवसे ‏6ج760‎ ‎वप्रक्रीडापरिणतगजप्रेक्षणीयं ಯ || 15 (0) स्वायत्तमेकान्तगुणं विधात्रा विनिर्मितं छादनमज्ञतायाः। নিহীঘন: सर्वविदां समाजे विभूषणं मौनमपण्डितानाम्‌ || 15 (८) 1౮ तावत्‌ कल्याणाभिनिवेडी लक्ष्मीमेव प्रथमम्‌। इयं दि सुभटखड्गमण्डलोत्यलवनविभ्रमभ्रमरी लक्ष्मीः क्षीरसागरात्‌ पारिजातपल्लवेभ्यो रागम्‌, इन्दुराकलादेकान्तवक्रताम्‌, ತ್‌: श्रवसदचश्चलताम्‌, कालकू्टान्मोहनराक्तिम्‌, मदिराया मदम्‌, விஷாத, इत्येतानि सहवासपरिचयवशाद्विरिहविनोदचिह्वानि गृहीत्वैवोद्गता | 20 8. अधोटिखितानां पद्यानां प्रसङ्गनिर्देशपूर्वक व्याख्या காள்‌ Explain the following verses with context : (2) कातरा ணைன वा नोत्साहस्तेषु जायते। प्रायेण हि எனி सोत्सहिरेव भुज्यते || 15 (0) भूत्वा चिराय चतुरन्तमहीसपत्नी दौष्यन्तिमप्रतिरथं तनयं निवेद्य । মনা तदर्पितकुटुम्बभरेण ard ard करिष्यसि पदं पुनराश्रमेडस्मिन्‌ | 15 (८) अद्वैतं सुखदुःखयोरनुगुणं सर्वास्ववस्थासु यद्‌ विश्रामो हदयस्य यत्र जरसा यस्मिन्नहार्यो रसः। कालेनावरणात्ययात्परिणते यत्स्नेहसारे स्थितं भद्रं तस्य सुमानुषस्य कथमप्येकं દિ तत्प्राप्यते || 20 * ‰ ਕੀ KVMS-D-SNKT/33 4 SB27—96